| Multiculturele
weken 2004: Expositie “Maskers”
De keuze voor het thema “Maskers” is ingegeven
door het feit dat het masker zowel in de algemeen menselijke als in
de specifieke holebi geschiedenis een belangrijke rol speelde en speelt.
Zeker vroeger was het gewoon voor holebi’s om het masker van de
normaliteit/hetero- sexualiteit te dragen ten einde maatschappelijk
te kunnen functioneren.
Ex libris van de psychiater, sexuoloog Joh. Tuyt,
ook homoseksueel.
Ontwerp: Chris Lebeau, ca. 1920. Uit: Goed Verkeerd, ed. Gert Hekma
e.a., Amsterdam 1989.
Pas achter het masker van het “bal masqué”
of carnaval kon men min of meer zichzelf zijn. In Nijmegens zusterstad
Masaya in Nicaragua speelt het masker heden ten dage nog zo’n
rol. In de moderne geëmancipeerde holebi gemeenschap lijkt het
masker alleen in het rituele sm-spel nog een rol te spelen.
Detail van een still uit de COC voorlichtingsfilm
“In dit teken…” uit 1949.
De scene toont een opname tijdens een Bal Masqué op 19 februari
1948.
Uit: Cultuur en Ontspanning, het COC 1946-1966. Hans Warmerdam e.d.
Utrecht, 1987.
Het masker heeft altijd ook een rol vervuld bij riten
en rituelen. Het maakte rolwisseling mogelijk, van de ene leeftijdsrol
naar de andere of zelfs tussen geslachtsrollen. Het gebruik van een
masker maakte het contact met de voorouders of goden en zelfs beïnvloeding
van de natuur mogelijk. Vooral in zogeheten “primitieve”
culturen is het maken van maskers vaak een culturele topprestatie. De
daar gebruikte beeldtaal heeft onmiskenbaar zeer inspirerend gewerkt
op veel moderne kunstenaars.
De Gemaskerde. Foto, 1999. Javier Antino Berrios.
Collectie Villa Lila.
Rode draad in al deze functies van het masker is het
feit dat het masker je identiteit wijzigt. Door het masker te gebruiken
wordt je even iemand anders, stijg je uit boven jezelf. Even..., want
als je het masker te lang draagt, brengt het schade toe aan je geestelijke
gezondheid. Je kunt niet te lang een ander zijn…
Enkele stukken van de expositie:
"Commedia dell' Africa" (Mattheus de Grauw) en "Oh, mij
lieve papa-tje" (Ditte Wessels)
"Huwelijksbootje" (Theo Jennissen) en "Masker" Keramiek
(Janneke Bruines)
"Dealen" (Duve van Boggelen)
"Gewaarworden" (Duve van Boggelen)
Zelfportret (Lique Schoot) en "Nuba" (Marcel Julius Joosen)
"Blauwe Vrouw"
en "Ontpopping" (Els Crum)
"Mask" en "Praying Boy" (Peter Colstee)
"Emile-Jacques" (Hay Wijnhoven) en "Maskerman" (Wim
van Heeswijk)
Meer zien
van de opening en de expositie
|
)
